Samen werken aan de aanpak van burnout en werkstress

In een tijd waar organisaties, en dus ook werknemers, in organisaties onder druk staan komt werkstress nogal eens om de hoek kijken. Het begint bij de eerste signalen, soms duidelijk zichtbaar en soms sluipen ze in de werkwijze of het dagpatroon van werknemers. Hierdoor bouwt in de loop van de tijd steeds meer spanning op of worden taken vermeden of vooruit geschoven waardoor de productiviteit juist afneemt. Veel (hr-) managers snappen dat en doen daar graag wat aan, maar weten niet altijd wat het juiste is.

Hieronder volgen enkele tips waarmee je werkstress effectief aan kunt pakken.

1)      Geef richting
Werknemers met een helder eindresultaat voor ogen zijn gemotiveerder om aan de slag te gaan, omdat ze goed weten waarvoor ze het werk doen. Om het doel duidelijk en goed voor ogen te houden is het belangrijk hier regelmatig over te spreken. Geef daarbij ieder de ruimte, maar houd het kort en krachtig, want slepende vergaderingen zijn juist niet goed voor de motivatie.

2)      Biedt autonomie
De meeste mensen houden van enige vrijheid bij het bepalen van hun inzet. Wanneer zij zelf kunnen bepalen in welke volgorde zij het werk doen en op wat voor manier zij het werk doen, voelt dat als vertrouwen en dus motiverend. Uiteraard blijft periodieke evaluatie van de resultaten wel nuttig. Regelmatig terugkerende bilateralen of teambesprekingen zijn hiervoor een geschikt middel.

3)      Biedt regelmogelijkheden (flexibele werkplekken, werktijden, pauzes)
Bij prettige autonomie horen ook regelmogelijkheden. Door werknemers zelf te laten kiezen wanneer ze werken, waar ze werken (altijd op vaste plek of juist vaak thuis of onderweg) en wanneer ze pauzeren, kunnen zij goed inspelen op de onvermijdelijke minder productieve momenten op een dag. Daarnaast geeft dit ruimte om het werk te combineren met het gezinsleven dat ook vaak druk is. Resultaat is dat mensen gelukkiger zijn en daardoor meer energie en zin hebben voor het werk. U weet waarschijnlijk wel welke mogelijkheden uw organisatie hiervoor biedt. Toch worden de mogelijkheden lang niet altijd door mensen benut. Praktijkvoorbeelden werken in dat geval vaak het best. Door de voorlopers op dit gebied in de spotlights te plaatsen en door zelf het goede voorbeeld te geven kunnen managers de flexibiliteit en daarmee gezondheid van hun werknemers bevorderen.

4)      Stimuleer ontspanning
Hard werken is niet ongezond, onvoldoende ontspannen wel. Iedereen begrijpt dat een bouwvakker die thuis ook direct weer aan het klussen gaat vroeg of laat overbelast raakt, want de spieren moeten ontspannen om te kunnen herstellen. Kantoormedewerkers doen vaak hetzelfde. Zij geven hun hersenen geen tijd voor ontspanning door na het werk vrij snel, en vaak, weer de computer aan te zetten. Voor herstel van de delen in de hersenen die de denkprocessen verwerken is ontspanning van die delen erg belangrijk. Dat kan door andere delen van de hersenen aan het werk te zetten, bijvoorbeeld die delen die nodig zijn voor aansturing van de spieren (sport, beweging of yoga) of voor creatieve activiteiten (alles van toneel tot mozaïek). Hersenen die een hele dag gewerkt hebben komen dan vanzelf tot rust. Ook meditatie is hiervoor overigens een goed middel. Drie maal per week dergelijke ontspanning zoeken kan voor veel werknemers een goed resultaat opleven.

(HR-) managers kunnen hier een positieve rol in spelen door de gezondheid van de medewerkers en de balans tussen inspanning en ontspanning met hen te bespreken. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn, met een paar goed bedoelde vragen (wat doe je na het werk, wat doe je aan ontspanning, heb je wel eens tijd voor jezelf?) kom je al een heel eind.

5)      Werk samen met de specialist(en)
In de gevallen waarbij het een werknemer langere tijd niet lukt om de balans tussen inspanning en ontspanning goed te organiseren, is het zaak daar tijdig hulp bij te vragen. Een bedrijfspsycholoog kan vaak snel achterhalen waar de problemen zitten en wat de aanknopingspunten zijn voor een oplossing. Een enkele keer zal er worden doorverwezen naar specialistische hulp, uw werknemer zit dan gelijk op de goede plek en hoeft niet zelf te zoeken naar een oplossing voor zijn problemen. De opluchting bij de werknemer als lastige zaken worden aangepakt en de terugkerende productiviteit is vele malen groter dan de relatief kleine investering in de kosten van de bedrijfspsycholoog.

In geval van werkgerelateerde stress is het belangrijk te beseffen dat de problemen alleen samen met alle betrokkenen kunnen worden opgelost. Gebruik de bedrijfspsycholoog dus niet om het probleem voor u op te lossen, dat werkt namelijk niet. De bedrijfspsycholoog kan u en uw werknemer wel adviseren hoe jullie samen de stress kunnen aanpakken. Vraag niet om diagnoses, maar om concrete tips voor op de werkvloer. Met goede tips die zijn toegespitst op de persoon van de werknemer én de situatie op de werkvloer, wordt herstellen van stress een kwestie van doen. Een bedrijfspsycholoog kan daar veel in betekenen.